1952 : QAC001457A

Proinsias Ó Conluain

Bhuel now, a Mhíchíl, cén uair ar chuir tusa aithne an chéad uair ar Phádraic Ó Conaire?

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Bhí aithne agam ar Pháraic Phádraic le tamall math maith go de bhlianta, ní fhéatainn fhéadfainn a ínseacht insint i gceart duit anois díreach cén bhliain ar chuir nú nó cén t-ám t-am ar chuir mé aithne air, agus tá a fhios agam gur mé a mhionna mhionnaigh isteach i gCumann Bráireachas Bráithreachas na Poblachta é anseo i nGaille nGaillimh insa sa mbliain naoi déag cúig déag. Ansin castaí liom é go minic i dhia dhiaidh sin. Ach, nor nuair a bhí Coláiste Mhic Phiarais ar siúl againne i nGaille nGaillimh agus insna sna Forbacha, bhí sé mar ollamh againn ón mbliain naoi déag fiche ceathair go dtí go bhfuair sé bás insan san mbliain naoi déag fiche hocht. Ba mhath mhaith an... Ba mhath mhaith uaí uaidh múinteoireacht a dhéana dhéanamh freisin. Níl aen aon rud dá n-abraíoch ndeireadh sé nach mbíoch mbíodh suimiúil go do na rangannaí. ranganna. Agus bhíoch bhíodh go hiondúil chuile gach uile dhuine sna rangannaí ranganna ag éisteacht go haireach le gach focal dá dtagach dtagadh amach as a bhéal. I nGaille nGaillimh anseo bhí sé in án ann smacht a chuir chur orthub orthu freisin math maith go leor. In nGaille nGaillimh anseo bhí rang againn uair amháin agus níor mhath mhaith le aen aon nduine a ghoil dul isteach insa sa rang céanna. Níl a fhios agam cén tubaiste a bhí orthub orthu ach ní thugaidís áird aird ar aen aon nduine do na hollúnaí. hollúna. Agus tháinig Páraic Pádraic isteach acub acu maidin amháin agus bhíodar mar ba gnáthach gnách leob leo gun gan aen aon áird, aird, go neamháirdiúil. neamhairdiúil. Shui Shuígh Páraic síos ar a chathaoir agus tharrain tharraing sé amach páipéar nuaíochta nuachta as a phóca agus thosa thosaigh sé dhá á léú léamh Chuir sé cos os ós cíonn cionn na coise eile Agus níor thug sé ard dá laghad orthub. orthu. Ar fea feadh cúig núiméad nóiméad nú nó mar sin bhí an rí rá ar siúl insa sa rang agus ansin thuigeadar iad héin féin agus d’eighre d’éirigh siad go han-tobann as an rí rá a bhí ar siúl acub acu agus thug siad aire, áird aird agus aire dhó uaí uaidh sin amach. Agus thugadar áird aird agus aire go do chuile dhuine dá dtáinic dtáinig chucub chucu uaí uaidh sin amach a bhíodar leigheasta aig ag Páraic.

Proinsias Ó Conluain

Sea, bhuel, an cuimhin leat an ócáid a dtug sé na léachta sa Choláiste? Gur chuir tú an gealltanas in aghai aghaidh an óil air.

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Ó, sea, tá a fhios agam sin, bhuel mé héin féin agus an Dochtúir Mac Cana, nuair a bhíomar ag iarra iarraidh ar Pháraic Phádraic rangannaí ranganna a thóigeáil, thógáil, ar ndú ndóigh bhí a fhios againn go ro raibh dúil bheag san ól aige, ach chuireach muid chuirimis faoi ndeara dhó i dtosach an geál geall in aghaí aghaidh óil a thóigeáil. thógáil. Agus thóg sé go fúnnúil fonnmhar uainn é. Gach aen aon bhliain i ndia ndiaidh a chéile agus choinne choinnigh sé suas é go han-cheart suas go dtí an deire. deireadh.

Proinsias Ó Conluain

Sea, bhuel, ba íobairt mhór úai uaidh é sin is dóí. dóigh.

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Íobairt mhór go do Pháraic Phádraic bocht a bhí án ann ceart go leor.

Proinsias Ó Conluain

Bhuel rud eile, a Mhíchíl, creidim gur mhionnaí mhionnaigh tusa isteach isna sna hóglaí hóglaigh é uair amháin.

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Bhuel mhionna mhionnaigh mé isteach e... e... insan... sa...

Proinsias Ó Conluain

Insa Sa Bhráithreachas

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Bráireachas na Poblachta, is mé a thug an mionna mionn dhó. Agus bhí sé dílis, fear an-dílis a bhí in Páraic. Pádraic. B’fhéidir nach ro raibh sé go han_, han-gníomhach han-ghníomhach mar óglach, tá a fhios agad, agat, ach mar, mar sin héin, féin, bhí sé, bhí an croí insan san áit cheart aige agus bhí sé sách ceándána ceanndána in aghaí aghaidh dream ar bith go na Gáill Gaill a chuireach chuireadh ceist air.

Proinsias Ó Conluain

Sea.

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Tá a fhios agam an méid sin faoi.

Proinsias Ó Conluain

Sea agus ba ghrách ghnách leis altanna ailt nú nó scéalta a scríú scriobh don Óglach.

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Scríobhait Scríobhadh sé don Óglach,

Proinsias Ó Conluain

Sea.

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Scríobhach. Scríobhadh.

Proinsias Ó Conluain

Sea, scríobhait scríobhadh sé go rialta nó anois is arís?

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Go rialta. Go ria_ Bhí, bhít bhíodh sé a scríobh go rialta gon don Óglach insan san am sin.

Proinsias Ó Conluain

Sea.

Mícheál Ó Droighneáin Coisméig Mór Maigh Cuilinn

Giota, giotaí Gaeilge.

Proinsias Ó Conluain

Tá a fhios am. agam. Right Johnny