1950 : QQTRIN039961c1

Séamus Ennis

Bhuel a Bhean Uí Choraí.

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó, éist liom is tiúir tabhair Sally orm! Sally a thuganns thugann chuile gach uile dhuine orm.

Séamus Ennis

Math Maith go leor, Sally. Cén fhad, cén fhad i do chúnaí chónaí sa gCladach anseo?

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó, is nach ann a rugú rugadh mé?

Séamus Ennis

Tá mé os ós cíonn cionn trí scór is de bliana. Tá, cén aois baileach atá ad? agad?

Sarah Corry Claddagh Galway

Bhuel, cé... góim gabhaim pardún, céard a...?

Séamus Ennis

Cén aois atá ad, agad, baileach, bhfuil a fhios ad agat baileach cén aois atá ad? agat?

Sarah Corry Claddagh Galway

Bhuel tá mé os cionn, tá mé os cionn trí scór agus, agus de deich mbliana.

Séamus Ennis

Ach níl a fhios ad agat cé mhéid bliain atá ad? agat?

Sarah Corry Claddagh Galway

Ach, níl mé, níl a fhios agam cé mhéid, ní, ní bhfuair mé, ní bhfuair mé mo certificate riamh más certificate a thuganns thugann tú air.

Séamus Ennis

Sin é a thuganns muid thugaimid air is dóithí. dócha. Bhuel, cáide cá fhad ó phósú phósadh thú?

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó, is fada ón lá...

Séamus Ennis

Cén aois a bhí ad? agat?

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó, bhí mé_ scór, bhí mé an uair sin.

Séamus Ennis

Scór_ scór blianta sea. Bhuel cé mar a déantaí dhéantaí na cleaunaisí cleamhnais an uair sin?

Sarah Corry Claddagh Galway

Bhuel e, dá_ á dá mbeiá mbeifeá a ag caint le bochaill buachaill óg ansin ar ndó ndóigh thiocait thiocadh sé isteach aig chuig an teach got do do iarra iarraidh is marar, mara mura dtaineóit dtaithineodh sé le do mhuíntir mhuintir ansin an dtigeann dtuigeann tú, b’fhéidir go ndé_ ndéaná ndéanfá héin féin is í héin, go scuapait scuabfadh sib sibh lib. libh.

Séamus Ennis

Go díreach!

Sarah Corry Claddagh Galway

Nuair a, nuair a bheit bheadh sé déanta ansin, thiocait thiocfadh sib sibh ar ais aríst, arís, déanhaí dhéanfaí suas ansin é.

Séamus Ennis

Á dhéanú dhéanamh suas.

Sarah Corry Claddagh Galway

Bhí.

Séamus Ennis

Le muintir a tí.

Sarah Corry Claddagh Galway

Bhí, le muintir a tí. Sin é ansin.

Séamus Ennis

Ní Níor chaithiú caitheadh oíche mhór ansin?

Sarah Corry Claddagh Galway

Á, bhíoch bhíodh cupla cúpla leathbhairille pórtair isteach ansin.

Séamus Ennis

Agus ceol?

Sarah Corry Claddagh Galway

Agus ceol go leor.

Séamus Ennis

Cén sórt ceoil?

Sarah Corry Claddagh Galway

E, píobairí!

Séamus Ennis

Ní ro raibh aen, aon, aen, aon, aen. aon. Bhfuil cuímhne cuimhne ad agat air, ar, air ar ainm phíobaire ar bith a bhíoch bhíodh án? ann?

Sarah Corry Claddagh Galway

Mhuise, níl, níl, ní chuimhním orub orthu anois. Á, is fada an lá é sin.

Séamus Ennis

Bhuel, cé mar a dhéanhá dhéanfá héin féin do bheatha? Hmm. I gcatha gcaitheamh do shaoil?

Sarah Corry Claddagh Galway

Bhí mé ag obair ar ndó ndóigh a ag díol éasc éisc is.

Séamus Ennis

A díol iasc?

Sarah Corry Claddagh Galway

A díol éasc éisc a bhínn. Is bhí, cheannaínn, cheannainn cheannaínn an t-iasc ansin a dtigeann dtuigeann tú uathu.

Séamus Ennis

Bhfuil tú dhá dá dhío_ Tigim.

Sarah Corry Claddagh Galway

Cheannaínn an t-iasc óna bádóirí óna iascairí.

Séamus Ennis

Sea.

Sarah Corry Claddagh Galway

Agus dhíolainn dhíolann ansin mé héin féin ar ais aríst arís é an dtigeann dtuigeann tú?

Séamus Ennis

Cén áit a ndíolhá ndíolfá é?

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó, dhíolainn, bhí mé tamall math maith dhá dá dhíol aig ag an droithead droichead ansin bhí seid agam ann.

Séamus Ennis

Tigim. Tuigim. Mbítheá, Mbíteá, mbítheá mbíteá dhá dá dhíol suas, suas faoin bhaile?

Sarah Corry Claddagh Galway

Bhí mé tamall dhá dá dhíol suas faoin, faoin mbaile mór, bhíos!

Séamus Ennis

Ar a an tsráid. Chonaic mé roínnt roinnt go do na mrá mná óga á dá dhíol ansin thuas.

Sarah Corry Claddagh Galway

Tá, ó bhí tá siad an fós cuid acub. acu.

Séamus Ennis

An bhfuil tú dhá á dhéana dhéanamh anois?

Sarah Corry Claddagh Galway

I’ll go on in now in a minute, ha?

Séamus Ennis

Bhfuil siad dhá, dhá dá dhíol i gcónaí ansin thuas?

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó tá siad, tá siad.

Séamus Ennis

Do mhuíntir mhuintir héin féin mar a déarhá? déarfá?

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó níl an aon duine a bhainis bhaineann liomsa dhá dá dhíol anois a chor a bíth. bith.

Séamus Ennis

Bhuel, níl tú dhá á dhíol anois, cé_ cén. Tá do chlán chlann héin féin is dóichí dócha á dhéana. dhéanamh.

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó, tá mo chlán chlann tóicí tógtha anois a an bhfuil a fhios agad agat is tá cuid acub acu ansin go mo choinneáil.

Séamus Ennis

Tigim. Tuigim.

Sarah Corry Claddagh Galway

Sin é.

Séamus Ennis

Bhuel cén mar a bhíoch bhíodh na mrá mná an uair sin gléasta?

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó, cótaí dearg, naprúin.

Séamus Ennis

Shea.

Sarah Corry Claddagh Galway

Naprúin tseic seicear orub. orthu.

Séamus Ennis

Tigim. Tuigim.

Sarah Corry Claddagh Galway

Seálannaí Seálta air ar a muinéal. muineál.

Séamus Ennis

Cén sórt seálannaí? seálta?

Sarah Corry Claddagh Galway

E... bhuel séard is éard a thugach muide thugaimis an uair sin orub orthu Pasel Shawls.

Séamus Ennis

Tuigim, agus céard faoi bhrógaí bhróga is stocaí.

Sarah Corry Claddagh Galway

Agus stocaí geala ansin agus bró_ brógaí. bróga.

Séamus Ennis

Brógaí Bróga dua? dú?

Sarah Corry Claddagh Galway

Bróga dua, dubha, bróga breá trúm trom freisin, trúm trom freisin.

Séamus Ennis

Chait Chaithfeadh sé go mbít mbíodh siad a breanthú breathnú go hálainn!

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó, shíl siad sin go ro raibh ar chaoi ar bi. bith.

Séamus Ennis

Shíl.

Sarah Corry Claddagh Galway

Shíl siad sin go ro! raibh!

Séamus Ennis

Bhuel is dóí dóigh go, go ndearna tú do, do chuid héin féin oibre tá sé go math maith os ós cíonn, cionn, os ós cíonn___ cionn___

Sarah Corry Claddagh Galway

Ó, á, tá sé cho chomh math maith ara bhí mé fada go leor leis. Bhí me mé fada go leor leis.

Séamus Ennis

Ar leatsa na meacna bána seo?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Is liom!

Séamus Ennis

Tá siad go breá!

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Tá siad muise agus thar cíonn, níl siad gabhalógach agus níor fhás aen aon adhairc adharc asub ach síos caíol caol díreach! Agus go dimhin deimhin héin féin tá siad go math maith leis an fhírinne a rá.

Séamus Ennis

Tá siad an-fhada freisin.

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Tá siad an-fhada ó tá siad tuairim is ceithre haurlaí horlaí ar fad cheapainn. cheapfainn.

Séamus Ennis

Bhfuil siad an fhad sin?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Tá.

Séamus Ennis

Tá siad a ag breanthú breathnú go bhfuil ceart go leor.

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Tá siad go math. maith.

Séamus Ennis

Céard eile atá le taispeáint agad agat anse anseo inniú?. inniu?.

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Bhuel bhí, úllaí úlla againn agus bhí, bhí carraigín agam agus bhí cáca doun donn am agam agus cáca bán agus sodóg go úllaí. úlla. Fuair sé sin an chéad duais.

Séamus Ennis

Na húllaí? húlla?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Ní hiad ach an sodóg, an_ an_ carraigín.

Séamus Ennis

Carraigín?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Fuair.

Séamus Ennis

Bhuel cé as a dtáinig an carraigín?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Ó bhain muid bhaineamar insa sa gcladach é, ar ndú ndóigh ar na clocha.

Séamus Ennis

Sib Sibh héin?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Ó muid sinn héin, sea. Agus ansin cuireach, chuireadh, chuir muid chuireamar amach é ar an bhféar go bhfuair sé bán, e... bhí sé, bhí sé cho chomh geal leis an sneachta, bhuel ansin thug mé isteach é agus ni nigh mé cupla cúpla uair é agus, fua_ fua_ bainne, as bainne a bhruitear é, tá’s tá a fhios ad. agat.

Séamus Ennis

Tigim. Tuigim.

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Agus ansin nuair a bheidheas bheas sé séalthaí, síothlaithe, séalaíonn síothlaíonn tú é agus cuireann tú siúcra air agus cuireann tú i mbaula mbabhla é, nú nó áit ar bi bith mar sin. Múnla deas.

Séamus Ennis

Bhuel sin é an carraigín a íosanns muid ithimid héin féin i mBaile Átha Cliath_

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Sin é an carraigín ceannann céanna a íosanns itheann sib sibh héin féin i mBleá mBaile Átha Clia Cliath is é. Ó is féidir go leor rudaí deasa a dhéana dhéanamh as carraigín an dtigeann dtuigeann tú?

Séamus Ennis

Tigim. Tuigim.

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Agus go dimhin deimhin as go leor rudaí eile chó chomh maith, dá mbeach, mbeadh, dá mbeach mbeadh ciall aig ag na daoiní daoine iad a ithe!

Séamus Ennis

Tigim. Tuigim.

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Is tá go leor lé le fáil as na cladaí, cladaigh, tá! Féach an méid iasc a thaganns thagann isteach, agus tá báirne bairnigh án an is tá faíochain faochain án an agus tá dileasc duileasc án, ann, tá chuile gach uile shórt án ann ach ar ndú ndóigh tá an saíol saol arthaí athraithe anois níl mórán meas air ar na rudaí seo a dtigeann dtuigeann tú?

Séamus Ennis

Cé as thú héin?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

As, as Baile an tSagairt An Spidéal.

Séamus Ennis

As a an Spidéal héin_

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

As A An Spidéal a rugú rugadh agus a tógú tógadh mé.

Séamus Ennis

Cé dhár dár dhíobh díobh thú mara miste dhuit duit mé a fhiaraí? fhiafraí? Cé dhár dár dhíobh díobh thú?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Bean Uí Chonallán. Bean

Séamus Ennis

Uí Chonalláin.

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Sea.

Séamus Ennis

Ar tusa an bhean a bhíonns bhíonn a góilín?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Bhuel bhí mé a ag góilín gabháil fhoinn nuair a bhí mé óg, níl mórán a déarha déarfaidh mé anois.

Séamus Ennis

Chuala mise caint ort.

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Sin é anois sin é an chaoi.

Séamus Ennis

Bhuel nuair atá_ an ro raibh blánnaí, bláthanna, ar leatsa b’fhéidir cuide cuid b’fhéidir go do na blánnaí bláthanna seo ar ndú? ndóigh?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Badh Ba ea, bhí blánnaí bláthanna fiáine ainn againn a thóg an chéad duais. Agus, e... sin é... bhí blánnaí bláthanna eile ainn againn ach níor chuir muid chuireamar isteach iad cheapainn cheapfainn nach mbeach siad sách math maith i measc na mblánnaí mbláthanna aig ag na daoiní daoine móra mar a déarhá. déarfá.

Séamus Ennis

Tigim. Tuigim.

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Ach bhí_

Séamus Ennis

ach á dá gcuirheá gcuirfeá isteach héin féin iad, an ro raibh siad go math? maith?

Cáit Ní Choisdealbha Ballintaggart Moycullen

Bhuel bhí siad agus go han-deas a ar m’anam, bhí siad muis, go han-deas ar fad! Bhí.

Séamus Ennis

Bhuel a Phádhraic Phádraig creidim go bhfuil cuímhne cuimhne mhath mhaith agatsa ar oíche Shauna Shamhna fadó, nú nó pé bí ar bith scéal é an seanachas seanchas a chuala faoi oíche Shauna Shamhna faoi feibh mar a bhíoch bhíodh sé fadó?

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Tá roínnt.

Séamus Ennis

Bhuel, creidim go mbíoch mbíodh go leor cleasanna cleasa a ar siúl aig ag na seandaoiní. seandaoine.

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Bhuel, bhíoch bhíodh ach tá go leor gon don sleachta sin imí, imithe, anois ach chuala mé roínnt roinnt faoi.

Séamus Ennis

Bhuel an bhféatá bhféadfá cuíriú cuimhneamh air ar aen aon cheán cheann go do na cleasannaí cleasa is é a ínseacht insint dhúinn? dúinn?

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Féata. Féadfaidh. Nuair a bhí mé héin féin óg, tímpeall timpeall is scór blianta nú nó mar sin bhíoch bhíodh e é daoine om de mo aois mrá mná óga agus fir óga ba mhian leob leo cleas a dhíona dhéanamh oíche Shauna Shamhna go bhfáidís bhfaighidís amach cheapaidís cén sórt fear a bheach bheadh acub acu na, _____ na cailíní óga agus na fir óga ba mhian leob leo fios a fháil gá dá bhféadaidís é cén sórt bean a bheach bheadh acub acu héin. féin.

Séamus Ennis

Ar ndó, ndóigh, á dá bhféadaidís.

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Ach, leis an scéal, bhailídís meál meall gubáiste cabáiste agus thugaidís isteach é agus ghearraidís cuide cuid go de na copógaí copóga dhe de copóg stróicíthe stróicthe agus copóg ghlas agus copóg gheal agus leagaidís ar an aurlár urlár iad agus an té, an chéad duine a bheach bheadh a ag goil dul a ag díona déanamh an chleas, cuirfí chuirfí púicín air a shúile.

Séamus Ennis

Tá’s Tá a fhios am. agam. Agus ní fheiceit fheicfeadh sé cé acub acu copóg a leacait leagfadh sé láú lámh air. Tá’s Tá a fhios am. agam.

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Gá Dá leagait leagadh sé láú lámh air ar a, an, air ar a an gcopóg gheal, ghlan, bheach, bheadh, seoú seo fear óg do bheach bheadh bean bhreá óg aig, ag, aige má mhia_

Séamus Ennis

Tuigim, tuigim.

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Agus gá dá leagait leagadh sé láú lámh air ar an gcopóg ghlas, e, baidhntreach baintreach a bheach bheadh aige. Agus gá, dá, gá dá mb’ mba ar an gcopóig stróicí stróicthe é a bhí eanann ionann is a bheith imíthe imithe a leacait leagfadh sé láú lámh ní bhfuít bhfaigheadh sé bean ar bith gheibheit gheobhadh sé bás. [gáire]

Séamus Ennis

An duine bocht. Bhuel an meas tú an ro raibh fírinne ar bith án? ann? An dteagann dtagann sé amach fíor?

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Ó níl a fhios am! agam!

Séamus Ennis

Níor chuala tú riamh go dteagach, dtagadh,

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

bhuel cheapaidís sin go, go mbe_ go mbít mbíodh sé fíor an dreám dream a bhíoch bhíodh gá á dhíona, dhéanamh, an chleas insan san ám am sin.

Séamus Ennis

Sea.

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Agus bhíoch bhíodh an-áthas air ar a an bhfear nú nó air ar an mbean a leacach leagfadh láú lámh air ar an gcopóg ghlan gheal.

Séamus Ennis

Tá’s Tá a fhios am. agam.

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Gubáiste. Cabáiste.

Séamus Ennis

Ar ndú ndóigh bheach. bheadh. Bhuel céard faoi bhean an tí anseo? Céard a bhí tusa a rá ar báll a bhíoch, bhíodh, a bhíoch bhíodh againn anseo oíche Shauna. Shamhna. Ó mhuise _____ mise ____ fadó án. ann. Céard, sea. Céard. Sin féasta. Féasta sin uile a bhíoch bhíodh acub, acu, féasta, cácaí baicste oiread seo dhíoms, cans _____ go dticeá iad ansin oiread a níosach, d’fhéatá más ísleach ceart an. [gáire] Séard Is éard atá na buachaillí _____ se sé féin, séard is éard _____ .

Pádraig Mac an Iomaire Derrykyle Moycullen

Bhí oifigeach airm insa sa Inníochaí Indiacha uair agus bhí, bhí bean óg i mbaile mór in Éirinn agus ba mhín mhian léithe léi cleas a dhíona dhéanamh oíche Shauna go bhfáit bhfaigheadh sí fios cén sórt fear a bheach bheadh aici. Ach, is é an cleas a bhí sí a dhíona, dhéanamh, bhí léine aici ar chineál cathaoir agus bhí _____ dhá dá triomú leis an tine, agus an fear a bhí lé le í a phósa, phósadh, nuair a bheach bheadh an cleas díonta déanta aici, thiocait thiocfadh sé nú nó a chosúlacht agus d’iúntóit thiontaigh sé an taíobh taobh eile gon don léine leis an tine. San ám am a bhí feiliúnach aige, cosúlacht an fhir a bhí lé le a thíocht a*thíocht leis an léine a iúntú thiontú tháinig sé agus d’iúnta thiontaigh sé an léine an taíobh taobh eile dhi di leis an tine agus bhí scian bheag ina láimh agus d’fhága d’fhág sé an scian bheag ar an gcathaoir ina dhia dhiaidh agus d’ime d’imigh sé amach aríst. arís. Bhí a, an aimsir a ag goil dul thart go dtáinic dtáinig arm saighdiúr saighdiúir a bhí sna hIníochaí hIndiacha ar ais go hÉirinn, agus bhí oifigeach in éineacht leob leo agus bhí, bhí an bhean óg se sé bhí sí a díol óil, bhí teach ósta aici. Agus tháinic tháinig an t-oifigeach agus beirt ná triúr dhá dá chuid fear, isteach ag ól deoch. Agus d’aithne d’aithnigh sí an, gurb é an t-oifigeach an chosúlacht a tháinic tháinig ag iúntú tiontú na léine go ra raibh sí a ag díona déanamh an chleas léithe. Rug sí, chuir sí a láú lámh ina póca agus spáin thaispeáin sí an scian bheag dhó dó a d’fhága d’fhág sé ar an gcathaoir ina dhia dhiaidh nuair a d’ime d’imigh sé. ‘An aithníonn tú an scian sin,’ a dúirt sí, ‘leis an oifigeach.’ ‘Bhí an scian sin agamsa’ adeir a deir sé ‘tamall go do mo shaíol shaol insna sna hIníochaí hIndiacha agus cén chaoi,’ adeir a deir sé ‘a bhfuair tusa í?’ ‘Ó, bhí mé a díona déanamh cleas,’ adeir a deir sí ‘a leitheide leithéide seo go do oíche Shauna Shamhna agus tháinic tháinig tusa,’ adeir a deir sí ‘nú ‘nó do chosúlacht agus d’fhága d’fhág tú an scian bheag air an gcathaoir do dhia.’ dhiaidh.’ ‘Is íontach iontach an bhean thú,’ adúirt a dúirt sé ‘bhí mise an oíche sin,’ adeir deir sé ‘agus ______ na spáise orm insna sna hIníochaí,’ hIndiacha,’ adeir a deir sé ‘i mbeairic Bhombay. Agus bean a bich,’ bith,’ adeir deir sé ‘a bhí i in ndan ann mise a thóirt thabhairt as sin,’ adeir a deir sé ‘agus an scian bheag sin a fhágáil in mo dhia,’ a deir sé ‘is am a bhí sí siúráilte.’ ‘E, tá tú in ndan ann do reau rogha rud a dhéana,’ adeir a deir sé ‘ach tá mise ré leat,’ a deir sé ‘ní chuire chuireadh mise aen aon bhrat fós ort,’ a deir sé ‘go brách.’

Colm Ó Caoidheáin Glinsk Ballynahinch

Tá mise a ag goil dul ag ínseach insint scéil díbh daoibh anois is iomú iomaí duine a ínseos inseos díbh daoibh scéal agus déara déarfaidh sé chuala mé aige se seo agus chuala sé sin seisin aige siúd é agus chuala sé sin seisin aig ag rud eicínt éigin eile é, ach is é an scéal é héin féin níl tú dearfach an bhfuil an scéal ceart a ar chor a ar bi bith ach ínseoí inseoidh mise scéal díbh daoibh co chomh siúráilte agus tá Dia sna Flaithis, agus nach siúráilte an rud é sin? E, bhí, mo sheanmháthairsa sheanmháthairse thuas i mbun a chroic chnoic ar ______ Ghlínsce Ghlinsce agus a seanmháthair héin féin in éindí léithe léi ogus agus tarthóna tráthnóna deireanach tháinic tháinig fear siúil isteach acú, acu, cheapadar héin féin go mba fear siúil é bhí treausar treabhsar córda corda air. Agus aimsir an-fhuar a bhí án, ann, faoi Shauin, Shamhain, Oíche Shauna. Shamhna. Ogus Agus shíleadar go mba fear é a bhí a ag goil dul a ligean thairis na hoíche, agus ní i bhfad a bhí sé isti istigh nuair a d’aurda d’ordaigh sé tine mhath mhaith a chuir chur síos. Cuiriú Cuireadh síos tine dho dó a théach théadh é, is chuir sé síos brunthog bruithneog bhreá fataí prátaí coipíní is iad a bhí ag imeacht insan san ám am sin síos insa sa tine, agus nuair a bhí na fataí prátaí bruite, dúirt sé le cailín beag a bhí án, ann, mo mháthair mhór, a thíocht teacht ag ithe na bhfataí bprátaí in éindí leis. Bhuel shíleá shílfeá na nach ro raibh mórán fúnn fonn ar a an gcailín beag a thíocht teacht ag ithe na bhfataí bprátaí go háirithí, háirithe, mar gheál gheall go mba strainséir é agus ná rau’s raibh a fhios cé hé héin. féin. Ach is é an _____ go ro raibh sí cho chomh óg agus nár chuir sí leath dochair isna sna rudaí, chua chuaigh sí ag ithe na bhfataí bprátaí in éindí leis. Ogus, Agus, amach san oíche, pé bí ar bith ám am a ndúiseoidís bheach bheadh a bhrunthóg bhruithneog fataí prátaí coipíní thíos aige agus is minic ______ an pléasca pléascadh a bhídís a dhéana dhéanamh sa tine a dhúisíoch dhúisíodh iad. Níl leath_ ní chuireadar leath súntas suntas air nárbh fhear saíolta saolta a bhí án, ann, fós. Ach nuair a tháine tháinig sé gearr bhí mála mine buí freisin aige in éindí leis na fataí, agus nuair a tháinic tháinig sé gearr insa sa haen haon cheán cheann acub, acu, chua chuaigh sé siar ’on don áit a dtugaidís Tamhnach na Tola Fhada air. Ogus Agus theagait thagadh sé as aniar ogus agus an t-ualach céanna aríst arís aige. Bhuel nuair a choinicdar chonaiceadar a ag tíocht teacht é, nuair a d’ime d’imigh sé an chéad uair bhíodar an-áthasach ach go ro raibh sé bailíthe bailithe leis agus bhíodar a breanthú breathnú amach ina dhia dhiaidh agus choinicdar chonaiceadar a ag goil dul síos insa sa ghleann se seo é. Ogus Agus choinníodar súil an-ghéar air, féachaint an árdóit ardódh sé an taíú taobh eile dhon don ghleann agus ní ro raibh sé le fáil thuas ná thál, thall, agus is gearr a bhí’s bhí a fhios go ro raibh sé a díona déanamh hucub chucu agus an t-ualach céanna air ______ thart, a mbíoch mbíodh na, an min bhuí ghá á bhruichid bhruith án ann #?, chathait chaitheadh sé sin a bheith sciúrtha sciúr_ as ós cíonn cionn sciúrtha chaoi _____ aige is é a bheith fíorghlan. Ach is gearr a t-ár t-achar go bhfuaireadar amach nach fear ceart a bhí án ann a ach fear a d’fhága d’fhág an saíol, saol, ogus agus is é an taispá taispeáint is mú mó a bhí acub acu leis ar bhealach i dtosach, is é a thaispeáin i dtosach dóib é, bhí treausar treabhsar córda corda air agus bhí an treausar treabhsar córd corda crapaíthe craptha suas go dtína dtí na ghlúine, agus nuair bhí a dhóthain ite i gcúnaí gcónaí aige thesaít thosaíodh sé a ag ligean síos a an treausar treabhsar ó fille filleadh go fille, agus níl aen aon fille filleadh a ligeach ligeadh sé síos na nach ro raibh róst sabhrans insa in chuile gach uile fille. filleadh. Ogus Agus chrapait chrapfadh sé suas ar ais aríst arís é _____ gob gurb é a chaoi na nach ra raibh aen aon bhia gomb gurbh fhéidir go mbeach mbeadh aen aon cheán cheann acú acu imíth imithe uaí uaidh na rud eicínt. eigin. Chrapait Chrapadh sé suas ar ais aríst arís iad, bhuel chua chuaigh an tseanbhean anois síos le cladach i mbár mbarr na cailín beag, agus bhí sí ag ínseacht insint thíos gon don tseanmhuíntir tseanmhuintir a bhí críonna agus a ro raibh aois mhór foití faighte acub acu e... ag ínseacht insint faoin scéal. ‘Ó, tá tusa ré réidh leis an gcailín beag go cínnte,’ cinnte,’ adeir a deir a seanfhear a bhí án. ann. ‘nuair a imeos imeoidh sé sin sin é do théarma orthu.’ Ach nuair a bhí sé sin réitíthe réitithe le a bheith ag imeacht, thosa thosaigh sé ag ínseacht insint cúirleachaí comhairlí dhon don chailín bean, ‘ná gó gabh a chola chodladh achoíche,’ choíche,’ adeir deir sé ‘ogus ‘agus ná coigil a an tine ag goil, dul, nuair a bheas tú a ag goil dul a chola,’ chodladh,’ adeir deir sé ‘ná gó gabh a chola chodladh achoíche,’ choíche,’ adeir deir sé ‘ogus ‘agus a an tine a choigilt suas,’ adeir a deir sé ‘fág aghaí é bheag ortha’. uirthi’. ‘Ogus ‘Agus ná go gabh a chola chodladh achoíche’ choíche’ adeir a deir sé ‘gun ‘gan an teach a scuaba scuabadh amach go math. maith. Ogus Agus ná go gabh a chola chodladh achoíche,’ choíche,’ adeir deir sé ‘gun ‘gan uisce glan a fhágáil isti. istigh. Tá mise a an túirt tabhairt a an méid sin cúirle comhairle duit. Agus ná cath caith amach a an lua luath ar maidin,’ adeir deir sé ‘go deo gun gan í a fhliucha, fhliuchadh, mar tá sí sin dhá dá bhuíochas sinne nuair a imíonn sí le gaoithe. gaoth. Ogus Agus dá mbeá mbeifeá iad a chuir ar t’aireachas anois,’ adeir a deir sé ‘díon ‘déan na rudaí sin is be beidh tú i do chailín mhath. mhaith. Cailín math maith anois,’ adeir a deir sé ‘ogus ‘agus shiúl sé amach a an doras, ogus agus abhaile leis. Bhí neart ímrí imní orthu san sin go ceán ceann ca_ scatha scaitheamh fada ina dhia dhiaidh gon don chailín beag ach míle buíochas le Dia d’ime d’imigh na rudaí án ann héin, féin, agus d’fhan a an cailín beag ogus agus ní mórán achair ó cailliú cailleadh í, badh ba í mo mháthair mhór í. Bhuel sin scéal go siúráilte, níl’s níl a fhios agam an bhfuil mise i in ndan ann mionnú ar an leaur leabhar gurb í an fhírinne í.

Beartla Ó Conghaile Ard West Ballynahinch

Bhí án ann fadó agus is fadó a bhí, gá dá mbeinnse an uair sin án an ní bheinn anois án, ann, ach gá dá mbeinn anois agus an uair sin án ann bheach bheadh scéal úr nú nó seanscéal am agam ogus agus níor nóithí nua sin ná mé a bheith gun gan aen aon scéal. Má tá sé agamsa anocht go ro raibh sé seacht n-uaire níos fhearr fearr agaíse agaibhse insan san oíche amárach ogus agus mara mura mbí héin, féin, nár chaille sib sibh leis ach na clárfhiacla nú nó na cúilfhiacla, stiall gon den ghiall nú nó píosa gon den charbad, nú nó an fhiacail is faide siar ina in bhur gceán gceann a bhe bheith mar _____ agaí agaibh ina in bhur láimh #?. D’eighre D’éirigh Mac Rí in Éirinn go moch ar maidin chuimil sé a bhos gá dá shúilí shúile gá dá dhouirní dhoirne is gá dá mhalaí, shiúl sé thál thall agus d’ith sé a shá sháith ogus agus bhuail sé amach chois bín binn a an tí. D’fhéach sé soir agus d’fhéach sé siar, agus d’iarr sé ar Dhia é a chuir chur ar a leas. Bhuail sé bun a sciota faoi mhala mhála dhá dá mhása agus d’ime d’imigh sé sna sia siagáin, rua ruagáin buinní béara gasaí géara coisméigeachaí coiscéimeanna tola na talhúna, talún, cos un chun tosa cos un chun deire deireadh a ag tóirt tabhairt a chlaimhe chlaímh isteach ar thaoibh thaobh na láimhe cléithe clé is gá á chuir chur amach ar thaíú thaoibh na láimhe deise. Criogaide Cniogaide cragaide cnagaide a ag catha caitheamh seacht gcroic gcnoic seacht gleán gleann is seacht mballaí cuisleáin caisleáin ogus agus bhídís án, ann, acraí, rútaí, peirsí corra, croc cnoc is fi fiche go de léim agus aen aon ghleán ghleann déag go thrioslóg, thruslóg, go mba seacht _____ go mór ná farraige cháite lá gála nú nó sineán g’oíche d’oíche Mhárta a ag goil dul thrí trí shleas shlios ghleántán chnoic nú nó gur bhuail sé tí Rí in Éirinn Mhac Céata Céadta Mhac Aumhlaí Amhlaidh insan san áit a dtáinic dtáinig an chéad loing long agus an chéad ghaiscíoch go hÉirinn airiaú. riamh. Bhuail sé síos a chois taoibh taobh na farraige tharrain tharraing sé amach a scian fíon agus a chána, bhain sé as diseogaí í agus cha chaith sé amach sa bhfarraige é agus rinne loing long mhór lochtúr luchtmhar dhe. Bhuail sé cic ina ceán ceann agus chuir sé seacht n-acra agus seacht léig i bhfarraige í agus gon den t-ochtú ochtú léig bhí sé héin féin istih istigh ina ceartlár. D’árda D’ardaigh sé ortha uirthi sin suas a cuid seolta beaga, seolta móra, bocóideachaí bocóideacha bacóideachaí bacóideacha cúfhada comhfhada cúdhíreach comhdhíreach cúbharr comhbharr na gcrán, gcrann, níor fhág sé té tí tíle #? gun gan tarraint tarraingt maide rámha gun gan róbhrise, róbhriseadh, crán crann gun gan staíona staonadh ná sciúta ciúta gun gan phléasca, phléascadh, a treaua treabhadh na farraige fairceanta foirceanta fíordhouin fíordhomhain nár treaú treabhadh airiaú riamh roimhe agus nach dtriofar dtreabhfar aríst arís go brách. A Ag cuir cur gaine gaineamh garú garbh na tráu trá in uachtar is a cúr bán in íochtar bhí míolta beaga na farraige thiar ogus fogas rúinte rónta móra na farraige thoir, ar bhois agus ar mhás a an mhaide rámha lúba lúbadh na n-ascannaí n-eascann a ag goil dul in ascaillí a chéile, ceol bín binn aig ag an mhaighdeainín maighdinín bán á ó thosach go deiriú deireadh a loinge, agus iasc beag na mbéal dearg a ag diona déanamh ceoil sí agus spóirt dhó nú nó gur bhuail sé ó shoitheach seacht n-acra agus seacht n-iomaire suas air ar thalha thalamh tirim insa sa doun domhan thiar, insan san áit nár bhaíol bhaol di gaoithe gá á réaba réabadh ná grian gá á pléasca. pléascadh. Cha Chaith sé slám go de ghaine ghaineamh na tráu trá ortha uirthi agus g’fheamainn d’fheamainn an chlada chladaigh agus thug sé feisteas lae agus bliana ortha uirthi cuirim i gcás nach mbeit mbeadh sí án ann ach uair a an chloig. D’ionsaíodar a chéile mar a d’ionsóch d’ionsódh dhá bhleidhb leon nú nó dhá leon loirc #? nú nó dhá dá tharú tharbh ar fásach. Go ndearnadar bogán gon don chruán agus cruán gon don bhogán, thairníodar tharraingíodar taidhbreachaí toibreacha fíoruisce aníos thrí trí chroí na gclocha glasa. Chuireadar _____ go de cheithre ceithre ceathachaí cneácha móra troma má chuireadar cith fola dhá dá gcraicne cith cailce dhá dá sciaithe, sciatha, cith tine gá n-airm agus cith mire dhá dá bhfiacla, sa ionas ná nach ra raibh sé thoir a douin domhain ná thiar a douin, domhain, aen aon fhear ná aen aon ghaiscíoch nár mhath mhaith leis a thíocht teacht a ag breanthú breathnú orthub orthu a troid agus a ______ fir ar lúb an dearna isteach ina ______. Chroch sé leis an bhean abhaile, agus phós sé lárnamháireach, lárnamhárach, bhí bainis seacht n-oíche agus seacht lá án. ann. Agus bhí an oíche dheireanach níos tréine ná an chéad oíche, _____ nár eighre éirigh liom héin féin a bheith án. ann. Chua Chuaigh siadsan siad sin an clochán is tháinic tháinig mise an tslí mhór, báthú bádh iadsan agus tháinic tháinig mise. Is ó oileán cúngarach cóngarach gon don talha talamh anse, anseo, timpeall is baurdáil bordáil is cupla cúpla míle i bhfarraige. Os Agus go de réir cainte na ndaoine tá an áit an-, an-tsíthiúil. Chuala mé fear gá á rá tá baurdáil bordáil is cheithre ceithre fichead blian bliain g’aois, d’aois, ina theach héin féin amháin gur aire airigh sé is go bhfaca sé rudaí an-íontach. Bhí sé oíche amháin agus bhí fear ar cuairt leis a ag goil dul amach uaí uaidh a ro raibh mada madra aige ar a chuairt mar is úndúil iondúil a bhíonns aig ag daoine mar chuideacht chuideachta dóibh. Agus nuair a bhí siad a g_ muíntir muintir a an tí agus é héin féin goite gafa a chola chodladh thléis tar éis an cuartaí cuairteoir a bheith imíthe, d’airíodar cairt agus torann mór insa sa chistineach. chistin. Dúirt sé go n-éireoit sé go bhfeiceit bhfeiceadh sé an é an cuartaí cuairteoir a d’fhága d’fhág an mada madra ina dhia, dhiaidh, ogus agus fuair sé amach nárbh é agus na ro raibh tada dada ar chor a bich bith in afarc amharc le fáil aige insa sa chistineach. chistin. Chua Chuaigh sé a chola chodladh aríst arís ogus fogas is mú mó mar a bhí an torann an darna dara huair ná bhí an chéad uair. Agus dúirt an mháthair leis adúirt a dúirt sé eighrí éirí go gcathait gcaithfeadh sé gur fhan a mada madra istich. istigh. Ach aig ag deire deireadh na cúise fuair sé amach na nach ro raibh mada madra ná eile án an fé cé brí ar bith céard a bhí ina cintstiocair leis an torann agus leis an scarta scairt mór a bhí gá á dhiona dhéanamh sa gcistineach. gcistin. Ach sa deire, deireadh, nuair a bhí an torann chó chomh mór is go gceapach gceapfadh aen, aen aon nduine faoin doun domhan gur beithíoch alta a bhí ag iarra iarraidh a ghoil dul amach aig ag a teach, thug a mháthair adúirt dúirt sé gon don diún deamhan is gon don deaul deabhal é agus stop an torann uaí uaidh sin amach. Dúirt sé gura gur cuimhneach leis oíche eile a bhí sé aig ag tórha tórramh agus in aice le teach na an tórha tórraimh tá calha caladh báid a an dtugann muide dtugaimidne calaú, caladh, calaú caladh a an bhaoite air. Ogus Agus choinic chonaic sé adeir deir sé an fharraige crochta an oíche se seo agus thug sé un chun cruinnis gomb gurb í an oíche oidhbriú oibriú farraige is mú mó a choinic chonaic sé i mbeó mbeo a bheatha in éis é a bheith ina chúnaí chónaí air ar an oileán. Ach d’eighre d’éirigh sé amach ó theach na an tórtha. tórraimh. É héin féin agus fear eile gon den bhaile, agus dúradar dúirt siad go ngohaidís ngabhfaidís chó, chomh, síos go dtí an calha caladh nú nó go bhfeicidís cho chomh hárd hard agus bhí an reó reo ag eighrí éirí air ar thaoibh thaobh na, na haille. Bhuel sa ghoil dul síos dób, dóibh, nuair a bhíodar eanann ionann is thíos aig ag a an gcalha, gcaladh, thugadar faoi deara go de ro raibh stumpa go de bhád iomara iomartha istich istigh insa sa gcalha, gcaladh, insan san áit nach bhféatach bhféadfadh aen aon bhád seasa seasamh an oíche sin ach an oiread agus d’fhanhait d’fhanfadh sí i lár na farraige móire gun gan brise briseadh gun gan réaba. réabadh. Ach dúirt sé héin féin agus fear eile nach bád ceart ná saíolta saolta a bhí án, ann, ogus agus is gearr a bhíodar a breanthú breathnú nuair a thugadar faoi deara, go ro raibh gasúr istih istigh insa sa mbád ogus agus é ag obair ar a mhíle diothall dícheall ar nús nós mar a ag bheit bheadh sé a ag catha caitheamh amach briosta briosca múna móna nú nó rud gon don tsórt sórt sin nú nó gaine gaineamh as an mbád, nú nó go ro raibh an bád eanann ionann is a bheith glanta aige, ogus agus nuair a bhí an bád glanta amach aige, i bhfad uainn an urachóid urchóid agus an anachain, scal tine mhór uafásach ar thaoibh thaobh na haille, taíobh taobh thoir gon don bhád ar thaoibh baurd bord na sceartha aige agus thug an bád agus an gasúr a haghaí haghaidh ar an áill aill ogus fogas chuadar chuaigh siad isteach _______ adúirt a dúirt sé isteach insan san áill. aill.