1974 : QQTRIN016167c1

Seán Ó Concheanainn Claregalway Dunkellin

Ó, tá athrú mór air, títhe tithe nú nua agus an bóthar ag eighrí éirí leathnaí leatha agus tearra tarra curtaí curtha orthú orthu agus gach rud mar sin agus ón taoibh taobh seo na bóthair sin anois á ó Bhaile an Chláir isteach go Gaillí, ní ro raibh blas air ach é lán latha lathach agus paull poll agus cardán carnán clochaí clocha a ag goil dul ón bhóchar bhóthar agus an, bhí an bóhar bóthar caíol caol agus ní ro raibh an aon gluaisteán ná rud a ar bith a ag goil dul a ag bóthar ach carrannaí carranna is daoiní daoine ag obair le caiplí capaill is, sin é an chaoi a ro raibh sé, níor, ó tá arthú athrú mór ar an áit. Bhfuil an dúchas céanna anois insna sna daoine is a bhíoch bhíodh fadó, bhuel insa sa nádúr chéanna iontu. Ní cheapaim go bhfuil ná rud a ar bith dhá shórt ní cheapaim go bhfuil siad go chomh nádúirtí nádúrtha is a bhí siad fadó. Tá an iomarca imeacht anois faíofa fúthu agus iad scaipí scaipthe anún anonn is agus anál anall agus tá a malhraid malairt arú athrú ar a n-íntínn, n-intinn, níl an íntínn intinn go chomh lách ná go chomh nádúirtí nádúrtha leis an seansoit, bhíoch bhíodh an seansoit a ag fanacht le chéile is a tóirt tabhairt cúna dhá chéile agus á bhfeiceach siad bhfeicidís córsa comharsa ag eighrí éirí bocht ná briste síos insa sa saíol saol thúrhach siad thabharfaidís cúna dhó. A An dtéann tú isteach anois go Gaille Gaillimh go minic? Ní theighim. théim. Ní ro raibh mé istih istigh anois i mbaile mór na Gaillimhe sílim ach faoi dhó le bliain. Bhí mé cupla cúpla turn isti istigh insa sa Saura Samhradh án. ann. Ní theighim, théim, ach tá arú athrú mór air ar bhaile mór na Gaillimhe, arú athrú íontach iontach air le títhe tithe agus le óilteachaí agus chuile gach uile shórt tá arú athrú air an dlíú dlí agus mar atá sé. Bhuel an meas tú an mbeí mbeidh an méid Gaeilge anois atá fáca fágtha san áit seo imithe as ar fad i gceann gcionn cupla cúpla bliain eile? Níl’s Níl a fhios am agam ní cheapaim go mbeach mbeadh má tá an Ghaeilge a ag goil dul síos in áiteachaí áiteanna tá sí eighrí éirí aníos in áiteachaí áiteanna eile agus i mbailte móra agus thoir i mBaile Átha Cliath, níl mórán áit a ar bith nach bhfuil, nach bhfuil, nach bhfuil, Gaeilge go go go go deidhin deimhin án ann agus anrú#? anró#? ar na daoiní daoine atá án ann agus na daoiní daoine óga i bhfad níos mú mó tóir acú acu í a fhólaim fhoghlaim ná tá aig ag daoiní daoine atá amach faoin tír. Ach an thart anseo anois mar shampla? Bhuel thart anseo anois, cheapainn cheapfainn amach faoi cheán cheann scatha scaitheamh math maith blianta nach n-imeóch n-imeodh sí i gcónaí ach ní bheí bheidh sí go chomh buan agus bhí sí an t-am a cathamh caitheadh ná cheapainn cheapfainn ná rud a ar bith dhá shórt, mar níl na daoiní daoine án, ann, tá go leor de na daoiní daoine imí imithe a bheach bheadh a ag lauirt labhairt a an Ghaeilge, tá siad ag imeacht, go de bharr an chaoi a bhfuil a an saíol saol ag imeacht go Meiriceá is go Sasana is anún anonn is agus anál, anall, ach fadó a bhíoch siad bhídís sa tseanaimsir a ag fanacht a, le chéile, go mbeach siad mbeidis sean agus tá siad ime imithe leofa anois in cuid mhath mhaith áiteachaí áiteanna ar fud a douin. domhain. Dá mbeach mbeadh anois seans agat a Sheáin do shaíol shaol a chatha chaitheamh arís, an ndéanhá ndéanfá na rudaí chéanna nó a bhfanhá bhfanfá san áit seo nó an rachá rachfá thar sáile? Bhuel, níl catha cathú a ar bith i ndé ndiaidh mo shaoil agam, ach, ach an chaoi go ro raibh mé anseo. Bhí mé ag iarra iarraidh a bheith a ag díona déanamh chuile gach uile shórt ar fea feadh mo shaoil a cheap mé a d’fheileach. d’fheilfeadh. Bhí mé a ag díona déanamh cóirle comhairle m’athar agus cóirle comhairle mo mháchar mháthar agus b'éigean dom fanacht go daíofa agus á dá n-imeoinn uafa uathu bheach siad bheidís an-fácaí an-fhágtha ar fad, ní bheach bheadh duine le féach féachaint ina ndia ndiaidh ná ______ a ar bith gon den tsórt sórt sin. Ach níl catha cathú a ar bith i mo dhia, dhiaidh, i ndia ndiaidh an tsaoil agam an chaoi gur fhan mé, ainneoin gur hiomaí iomaí duine a deir liom imeacht agus a ghoil dul go Meiriceá agus a ghoil dul anún anonn agus anál anall ach be gor, mar gur fhága fhág m’athair is gun gan mo mháchair mháthair agam agus nach bhféatainn bhféadfainn iad a fhágáil.