1975 : OD017722_CD0927_18c1

Dónal Ó Murchú Emlaghmore West Iveragh

Bhí triúr driothár deartháir in Íochtar Cua fadó agus do bhí duine acu ní raibh sé geabánta geabanta in aen aon chor. Do bhí a máthair in aenacht éineacht leothu leo agus bhí sí críonna, agus oíche mar seo do bhuail sí breoite, agus do bhí sí ana-shuarach an-suarach go léir do gur mheádar mheáigh siad go gurbh mb’fhearr fhearr an sagart a thúirt thabhairt chúithi. chuici. Is é an áit a raibh an sagart, a i gCathair Dónall, agus bhí trus turas mór aun ann tímpeall timpeall an bhóthair ach do bhí cóngar trasna an chnoic cosán go raibh aitheantas acu súd siúd air. Duairt Dúirt an... duine dhosna dona driotháracha deartháireacha do go mfanhach bhfanfadh sé féin i bhfeighil na... na máthar go dtacaidís dtiocfaidís agus leogan ligean don driotháir deartháir críonna imeacht agus an driotháir deartháir óg ná raibh ró-gheabánta rógheabanta imeacht in aenacht éineacht leis. Bhí an fear ná raibh ró-gheabánta rógheabanta bhí sé ana-láidir an-láidir agus d’imíodar trasna an chnoic, agus do dheigheadar chuaigh siad go tig teach an tsagairt, d’fhiarhaig d’fhiafraigh an sagart dóibh conas a thángadar, tháinig siad, duaradar dúirt siad gur thángadar tháinig siad an cóngar. ‘Agus conas a raghadsa rachaidh mise an cóngar’ a duairt dúirt an sagart ‘níl aen aon úmpar iompar agam’ a duairt dúirt sé ‘nur ‘nuair nár thugabhair thug sibh aen aon úmpar iompar libh’. ‘Be ‘Beidh sé ana-... cruaig crua orm’ a duairt dúirt an sagart ‘siúl i gcoinnibh gcoinne an chnoic suas, ach ní dhéanha dhéanfaidh sé aen aon trioblóid dom imeacht leis an gcorathom... gcothrom... Ó déarhaig... déarfaidh... tá driothár deartháir dósa domsa anso, anseo, agus tá sé chomh láidir le haen haon asal, agus béarha béarfaidh sé sin an cnoc amach tu. ‘Níl aen aon mheabhair aige siúd’ duairt dúirt sé ‘amadán is ea é’ a duairt dúirt sé ‘ach tá sé ana-láidir’. an-láidir’. Sea bhí soin sin go math, maith, ‘is math maith é sin’ a duairt dúirt an sagart ‘imeodsa ‘imeoidh mise in aenacht éineacht libh mar sin’. ‘Téir ‘Téigh isteach’ a duair dúirt sé leis an amadán ‘go dtí an séipéal agus túir tabhair amach bosca beag uaithine uaine chúm’ chugam’ a duair dúirt sé ‘atá san altóir, agus ná fág éinne istig istigh id i do dhiaig.’ dhiaidh.’ D’imi D’imigh sé isteach agus do bhuail sé an bosca chuige ina phóca agus ar a ghabháilt ghabháil anuas tríd an... fhálach an aidhl #?, do bhí an stailcaeir stalcaire suas ina choinnibh choinne agus dhá adhairc adharc as. ‘Bí amu’ amuigh’ a duairt dúirt an t-amadán ‘dheighig ‘chuaigh an fear a raibh na hadharca air, dheighe chuaigh sé chun suíte... suite... agus do láimhsíodar a chéile agus do chuir an t-amadán ar an dtae dtaobh amuh amuigh o dho dhoras é agus thairig tharraing sé an dá adhairc as. ‘Cé hé thusa?’ a duairt dúirt an t-amadán leis. ‘Ó is mise an dial’ diabhal’ a duairt dúirt sé ‘ach dial diabhal amadáin is ea thusa!’ Thug sé an bosca dhon don sagart. ‘Cad a mhoíl mhoilligh tu?’ duairt dúirt an sagart. ‘Do bhí an dial diabhal istig istigh sa tséipéal séipéal anocht’ a duairt dúirt sé ‘agus do bhí ana-... jab agam’ aduairt a dúirt sé ‘a ‘ag d’iarraig iarraidh é a chuir chur amach as.’ ‘Ní chuirheach chuirfeadh aen aon iongana ionadh orm’ aduairt a dúirt an sagart, a duairt dúirt sé ‘do chaighnt, chaint, ar a shon go dtugtar amadán ort. Mar’ aduairt a dúirt sé ‘sé a thairig tharraing an dial diabhal an’ a duair sé ‘tá fear is bean a phós anso’ aduairt a dúirt sé ‘tá dhá mhí ó shin. Agus táid siad ag tarrac tarraingt a chéile’ aduairt a dúirt sé, ‘agus ag bearrthóileacht bearrthóireacht ar a chéile ó phósadar agus fiú amháin,’ aduairt a dúirt sé ‘táid siad le dhá Dhoumhnach Dhomhnach ag troid istig istigh sa tséipéal, agus sin é a thairig tharraing an dial diabhal tímpeall.’ timpeall.’ Bhailíodar leothu leo agus do bhíodar ag cuir cur díobh an cnoc amach agus an sagart i ndroum ndrom an fhir láidir seo, an amadáin. ‘Lig ‘Leag anuas anois mi’ mé’ aduairt a dúirt an sagart ‘agus ní haen haon trioblóid dom imeacht leis an gcorthom.’ gcothrom.’ Nuair a leog lig sé anuas é, an sagart, d’fhéach an t-amadán thairis agus bhí sé ag féachaint air ar leac muar mór a bhí ar cliathán chliathán an chosáin, agus stad sé. ‘Cad tá id i do ’bailiú thriobliú #?’ duairt dúirt an sagart ‘tá’ a duairt dúirt sé ‘tá bean ag seasamh ansoin’ ansan’ aduairt a dúirt sé ‘san aum am so seo dh’oíche d’oíche pé ní atá uaithi.’ Stad an sagart, ‘n’fhicimse ‘ní fheicimse in aen aon chor í’ aduairt a dúirt an sagart. ‘Chímse ‘Feicimse go math maith í’ duairt dúirt an t-amadán ‘an bhficeann bhfeiceann túsa tusa í,’ duairt dúirt sé leis an ndriotháir ndeartháir a bhí geibeánta. geabeanta. ‘N’fhicimse ‘Ní fheicimse aen aon ruainne dhi,’ duairt dúirt an driothár deartháir a bhí geabánta. geabanta. Thóg an sagart amach a leaur leabhar as a phóca agus do léig léigh sé stair ‘chím ‘feicim anois í’ duairt dúirt an sagart, ‘gluaisíg ‘gluaisigí oraibh’ aduairt a dúirt sé. Do ghluaisíodar ghluaiseadar orthu agus do bhíodar ag cuir cur díobh, agus do bhéic an t-amadán arís ‘féach anso anseo arís í’ aduairt a dúirt sé. ‘N’fhicimse ‘Ní fheicimse in aen aon chor í’, aduairt a dúirt an sagart. ‘Chímse ‘Feicimse í’ duairt dúirt an t-amadán. Do léig léigh an sagart arís. ‘Chímse ‘Feicimse féin anois í’ aduairt a dúirt an sagart. ‘Caithe ‘Caithfidh mé adamháil admháil a bhaint aisti’ aduairt a dúirt an sagart, a duairt dúirt sé, ‘agus tá an dá eagala eagla orm, le heagala’ heagla’ aduairt a dúirt sé, ‘do ‘go mbeach mbeadh úr bhur máthair caighlthe,’ caillte,’ aduairt a dúirt sé ‘agus do mbeach mbeadh aen aon ní ag déanamh aen aon droichid duitse... #?’ aduair a dúirt sé ‘agus í ag góil gabháil i mbóthar na síoraíochta’ aduairt a dúirt sé, ‘gurb é an oullsprid ollspirid a chuirheach chuirfeadh brisciún bun os cionn í’ aduairt a dúirt sé ‘chun dul a láthair Dé.’ Ach chuir an sagart, chuir sé a mhéar ina bhéal agus do chuir sé as fead ghlaice. ‘A bhean mhaith,’ aduairt a dúirt an sagart, ‘cad a thug anso anseo thu, nú nó cad é do thrioblóid san aum am so seo dh’oíche.’ d’oíche.’ ‘Tá trioblóid orm,’ aduairt a dúirt sí ‘do chuir Dia Dá é seo mar phrugadóireacht phurgadóireacht orm,’ aduairt a dúirt sí ‘fad a bheach bheadh sé ag cathamh caitheamh na Glóire’. ‘Cad a dhinis rinne tú as an slí’ aduairt a dúirt sé. ‘Neosadsa ‘Inseoidh mé soin sin duit,’ aduairt a dúirt sí ‘do bhíos bhí mé go math maith táchtach tábhachtach ar an sael saol so. Ní raibh aen aon easna airg... airgid orm. Agus do chinníos choinníos tuarastal buachaill buachalla a bhí agam,’ aduairt a dúirt sí ‘ar feag feadh chúig bhliana agus do dhamhain dhamnaigh sé mi mé #?. Agus, dár dá mba dhóigh liom’ aduairt a dúirt sí ‘do ‘go dtúrhach dtabharfadh éinne agaibh scéala dom dhreatháir dheartháir go bhfuil m’áit aige’ aduairt a dúirt sí ‘hocht... hocht ocht aifreann a chuir lem le mo anamsa, níl aen aon ní eile a shaerhaig shaorfaidh mé agus má dhineann dhéanann sé é sin n’fhicfear ní fheicfear mé go brách arís.’ Do bhailíodar leothu, leo, agus d’fhágadar ansoin ansan í agus do chnoic chonaic an sagart féin, do chnoic chonaic sé arís í. ‘An tusa an bhean do a raus raibh mé ag caighnt caint cheana leis’ aduairt a dúirt an sagart, ‘is mé’ aduairt a dúirt sí. Chuir sé a mhéar ina bhéal agus do chuir sé fead ghlaice arís as. ‘Cad é an trioblóid atá anois ort’ aduairt a dúirt an sagart. ‘Sé ‘Is é an trioblóid atá anois orm’ aduairt a dúirt sí ‘ná ‘nach duart dúirt mé leat a rá lem le mo dhriotháir dheartháir leat féin an t-aifreann a lé’. léamh’. ‘Math ‘Maith go leor’ aduairt a dúirt an sagart. Bhailíodar leothu leo arís agus níorbh fhada a bhíodar arís nuair a chnoic chonaic an sagart arís í. ‘An tu tú atá anso anseo arís?’ aduairt a dúirt an sagart. ‘Is mi’. mé’. ‘Cad é an trioblóid atá anois ort‘. ‘Neosadsa ‘Inseoidh mé soin sin duit’ aduairt a dúirt sí, ‘mara mbeig mbeidh an chéad aifreann ráite i gceaun gceann lá... fé faoi bhun lá agus fiche, beifear im i mo fhiscint fheiceáil go deo.’ ‘Ná bíoch bíodh soin sin do de thrioblóid ort’ aduairt, aduirt, aduairt a dúirt an sagart. ‘Be ‘Beidh sé ráite i gceaun gceann dhá lae agam.’ ‘N’fhicfar ‘Ní fheicfar mise anso’ anseo’ aduairt a dúirt sí ‘go deo arís’. Do dheigheadar chuaigh siad isteach go dtí do raibh an bhean suarach máthair na mbuachaillí agus d’fhiarha d’fhiafraigh sé dho, dhon don mac nuair a dheighe chuaigh sé isteach conas a bhí sí. ‘Tá sí ar an iongana ionadh is mó a tháinig... a chnucsa chonaic mise riamh’ aduairt a dúirt sé ‘do cailleamh cailleadh í sin’ aduairt a dúirt sé ‘uair a chloig ó shin. Agus do tháine tháinig sí beó beo arís. Do bhíod-... sí tnachta tnáite againn’ aduairt a dúirt sé. ‘Do thárlóch tharlódh soin sin leis’ aduairt a dúirt an sagart. Dheighe Chuaigh sé síos sa tseómra tseomra agus do chaighntig chaintigh sé í. ‘Cá rauis’ raibh tú’ aduairt a dúirt an sagart ‘ar an chéad fhead’. ‘Do bhíos bhí mé i mbóthar na síoraíochta,’ aduairt a dúirt sí. ‘Cá rauis raibh tú ar an tarna dara fead’ aduairt a dúirt an sagart. ‘Do bhíos bhí mé fé faoi bhrat na maighdine,’ aduairt a dúirt sí. ‘Cá rauis raibh tú ar an tríú fead,’ aduairt a dúirt sé ‘bhíos i ríocht na bhFlaitheas’ aduairt a dúirt sí. ‘Is trua ghéar a bhean,’ aduairt a dúirt sé ‘nách ‘nach aun ann a fhágas fhág mé tu thú #?... Do lean sé ar lé léamh dho dhó go dtí glae glao an choilig choiligh agus sin é an uair a cailleamh cailleadh í. Duairt Dúirt sé leis an ndriotháir, ndeartháir, ‘ná túir tabhair amadán anois go brách’ aduairt a dúirt sé ‘ar éinne go deo, mar duine le Dia is ea amadán agus is naefa naofa an t-amadán ná sinn féinig. Sin é an scéal a bhí air sin. D’fhág fear, d’fhág sé Bun an Doirín fadó ag dul siar go dtí áit go dtugaid dtugann siad na hArda Rua air a ag d’iarraig iarraidh bó leis a i bhí a i bhféarach an, ann, bó thórmaig. thórmaigh. Do thánga tháinig sé léithe léi a i lár na hoíche, agus do bhí abha abhainn a i mBun a Doirín, agus do bhí sé ráite go raibh sprid á fhiscint fheiceáil a i gcois na haun habhann an. San áit do a raibh sé ag dul trasna leis an mbó b’shin é an áit do a raibh an cosán. Ráinig Ráinigh agus é ag dul ana-chóngarach an-chóngarach don abha abhainn do chnoic chonaic sé an lasairt lasair agus cad a bheach bheadh ach lasairt lasair ag teacht ó fhiacail na spride, fear math maith ab ea é agus fear críonna ab ea é. Do chuir sí cómhrac comhrac air agus duairt dúirt sé ná raibh aen aon eagala eagla aige roímpi. roimpi. ‘Cuirim chút chugat é seo mar cheist’ aduairt a dúirt sí, ‘agus má fhreagraíonn tú é’ aduairt a dúirt sí ‘beir saer saor agus beadsa beidh mise saer saor ón áit seo.’ Coineall is coínnleoir coinnleoir ar abha’ abhainn’ aduairt a dúirt sí ‘agus cuirse leathrann as san.’ ‘Muileann ar thaebh thaobh abha’ abhann’ aduairt a dúirt sé ‘agus í scligeadh sciligeadh thaul thall is abhus. Coineall is coínnleoir coinnleoir ar abha’ abhainn’ aduairt a dúirt sí an tarna dara huaire, ‘agus cuirse leathrann as san’. An choinneann chainneann a baineamh baineadh roim roimh Shamhain’ aduairt a dúirt sé ‘do ‘go gcuirfeach gcuirfeadh sí ceaun ceann ar thig’. theach’. ‘Coinneall is coínnleoir coinnleoir ar abha’ abhainn’ aduairt a dúirt sí ‘agus cuirse leathrann as san’. ‘Dob fhearra fhearr dhuitse’ duitse’ aduairt a dúirt sé ‘a bheith i bhFlaithis bhFlaitheas Dé in aum, am, ná a bheith it i do shamhail ansoin’. ansan’. ‘Tá deire deireadh lem le mo throidse, troid agamsa leat anois’ aduairt a dúirt sí ‘do thógais-se thóg tú mise’ aduairt a dúirt sí ‘ón bprugadóireacht. bpurgadóireacht. Agus’ aduairt a dúirt sí ‘marófar í sin mar bhó ort shara sula mbeirsa mbeidh tusa abhaile’ aduairt a dúirt sí. ‘Buailhig’ ‘Buailfidh’ aduairt a dúirt sí ‘púca leis an mbó’ aduairt a dúirt sí ‘agus maróig maróidh an púca deauireamh dealramh an chapaill a bheig bheidh ar an bpúca agus maró maróidh sé an bó ort. Agus cad a dhéanha dhéanfaidh tú leis an mbó’ aduairt a dúirt sí ‘nuair a mharófar í’. ‘Ná ‘Nach cuirhinn gcuirfinn ar salann í’ aduairt a dúirt sé. ‘Níor mhaith dhuit duit í a chuir chur ar salann’ aduairt a dúirt an sprid, aduairt a dúirt sí ‘nuair a bhainheach bhainfeadh an marú dhi di ar ócáid don tsórt sórt úd.’ ‘Ó is cuma é’ aduairt a dúirt sé ‘ná ‘nach feoil is ea í i gcónaí?’ D’imi D’imigh sí ina splanc ón... sa spéir uaig uaidh agus do bhí sé ag cuir cur de agus é ag dul chomh fada leis an gCaislig, gCaisligh, do cho.. do léim an púca capall amach ó lic leac agus do bhuail sé lena dhá chois deirig deiridh isteach san éadan an bó agus do mhairbh mharaigh sé an bhó. Ní raibh a thuille thuilleadh air, as go brách leis an bpúca uaig. uaidh. Agus do chuir sé ar salann an bhó, agus an dial diabhal do nuair a thóg sé aníos an bhó... an chéad phíosa dhi di le beiriú, do cheap sé go raibh sí ana-ghoirt, an-ghoirt, agus chroch sé anuas í i mbeann isti-... ar an dtaebh dtaobh istig istigh chun go mbeach mbeadh an goirteamas ag sile sileadh aisti. Do ghaibh ghabh fear siúil isteach an oíche nuair a bhí an píosa don mbó ar crocha crochadh anuas agus d’fhiarhaig d’fhiafraigh an fear siúil di, ‘cad é sin ar crocha crochadh anuas ansoin ansan agat’ aduairt a dúirt sé. ‘Mairteoil’ aduairt a dúirt fear an tí. ‘Cad a dhineann dhéanann tú leis sin?’ aduairt a dúirt sé, ‘ithimíd ‘ithimid é’ aduairt a dúirt sé ‘ach níor itheamair itheamar aen aon ghreidhim ghreim di seo fós.’ ‘Ní fearra fearr dhuit duit é mhuise’ aduairt a dúirt sé, ‘ní haen, haon, ní haen haon bhó é sin, ní haen haon phíosa do bhó é sin’ aduairt a dúirt sé, ‘ach píosa do sheana-sheanduine’ shean-sheanduine’ aduairt a dúirt sé ‘is dócha go raibh de deich bliana agus ceithre fichid.’ ‘Arú, cuir cur uait’ aduairt a dúirt sé. Chuir sé a mhéar ina phóca, ‘féach’ aduairt a dúirt sé ‘dún ceaun ceann dot de do shúile, agus féach’ aduairt a dúirt sé ‘tríd an bhfáinne sin’ aduairt a dúirt sé. D’fhéach sé tríd an bhfáinne. ‘Ó, mo chroí ’on dial’ aduairt a dúirt sé ‘gur stailc seanduine is ea é,’ a ag cathamh caitheamh ’ach gach aen aon dial diabhal ruainne dho dhó amach an doras. Tháinig a bhean, bhí sí amu, amuigh, isteach, agus d’íns d’inis sé an scéal di. Dúirt sí sin an bairille a chathamh chaitheamh amach chomh math. maith. Chaitheadar amach an bairille. Do gh... ghaibh ghabh an fear siúil seo, do ghaibh ghabh sé isteach chuige i gceaun gceann tamaill fada d’aimsir ina dhia dhiaidh soin. sin. ‘An raibh aen aon ní le déanamh agatsa’ aduairt a dúirt sé ‘le sprid Bhun an Doirín?’ ‘Do bhí’ aduairt a dúirt sé. ‘Do réitíos’ réitigh mé’ aduairt a dúirt sé ‘na ceasnaithe ceasnaí do a chuir sí orm.’ ‘Chuir sí an mí-ádh ort’ aduairt a dúirt sé ‘ar feag feadh seacht bliana. Díol anois’ aduairt a dúirt sé ‘an bhó is fearr atá agat, agus ceannaig’ ceannaigh’ aduairt a dúirt sé ‘an bhó is bréine agus is míllthe millte ar an aenach. aonach. Agus cuirhig cuirfidh soin’ san’ aduairt a dúirt sé ‘ar bhóthar do leasa tu. Agus nuair a bhe bheidh sí dhá bhliain agat’ aduairt a dúirt sé ‘be ‘beidh sí ar an mbó is breátha do chnoic chonaic éinne riamh.’ Do thóg sé a chómhairle. Do dhíol sé an bhó abh ab fhearr a bhí aige, agus do cheannaig cheannaigh sé an rud gránna so, agus a gceaun gceann dhá bhliana do bhí sí ar an mbó ba bhreátha a bhí riamh ina mhacha. Agus do bhí sé ag cuir cur de go lán sámh saibhir an chuid eile dhá shael. shaol. Do ráinig ráinigh go raibh beir beirt chómharsa chomharsan do a mhair a... i... gcóngarach cóngarach dá chéile a i gCiarraí Thiar fudó. fadó. Bhíodar gaelmhar, gaolmhar, bhí a dhá áit bheaga acu ní raibh aen aon mhairiúin mhaireachtáil muar mhór untu iontu agus do bhíodar ina mbuachaillí óga, do bhí a n-athracha agus a máirtheacha máithreacha do bhíodar caighlthe caillte agus do cailleamh cailleadh iad nuair a bhíodar so seo mar dhá bhuachaill ana-óg. an-óg. Do bhíodar cois na tine a gceaun gceann dosna do na tithe oíche mar seo agus iad ina dhá bhuachaill óg, agus duair dúirt duine leis an bhfear eile. ‘’On dial diabhal do cad ab áil lin’ linn’ aduairt a dúirt sé ‘anso, níl aen aon mhairiúint mhaireachtáil untu iontu so seo mar áiteanna. Is dó dóigh liom’ aduairt a dúirt sé ‘do ‘go ragha rachaidh mé sna máirnéalaig’ mairnéalaigh’ aduairt a dúirt sé ‘beig ‘beidh bás nú nó beatha agam, beig beidh rud éigin ’e de bharr mo shaeil shaoil agam, agus is fearra fearr dhuitse’ duitse’ aduairt a dúirt sé ‘gluaiseacht ort in aeracht éineacht liom.’ ‘Ó a Muire’ aduairt a dúirt sé ‘fanhadsa ‘fanfaidh mise anso’ anseo’ aduairt a dúirt sé ‘agus ní fhácad fhágfaidh mé an luath riamh anois’ aduairt a dúirt sé ‘be ‘beidh mé a d’iarraig iarraidh beatha a bhaint as’ aduairt a dúirt sé ‘pé beag muar mór atá aun.’ ann.’ Bhailibh Bhailigh sé siúd leis agus do dheighe chuaigh sé sna máirnéalaig, mairnéalaigh, agus do bhí sé bliain agus fiche amu amuigh nuair a bhí a sheiribhís sheirbhís tugaithe tugtha aige agus do tháinge tháinig sé abhaile, do bhuail sé isteach chuige seo mar chómharsa chomharsa gaelmhar gaolmhar do, an tarna dara hoíche tar éis é a theacht agus do chuir sé dearga deargadh ina pháilí phábhálacha roimis. ‘Is dócha’ aduairt a dúirt an fear nár fhág an luath riamh ‘do bhfuil muarán mórán iongainithe ionaí fiscithe feicthe agatsa anois.’ ‘Do chnuc chonaic mé a lán iongainí’ ionaí’ aduairt a dúirt sé. ‘Do chnucsa chonaic mise féin’ aduairt a dúirt sé ‘iongana ‘iongadh muar’ mór’ aduairt a dúirt sé ‘b’fhéidir chomh muar mór agus do chnocaís-se’ chonaic tusa’ aduairt a dúirt sé ‘agus níor fhágas fhág mé an luath riamh istig istigh anso anseo mar thig.’ theach.’ ‘Do ráineóch’ ráineodh’ aduairt a dúirt an máirnéalach mairnéalach ‘do ‘go gcífeá bhfeicfeá iongana ionadh chomh muar mór agus do chnucsa’ chonaic mise’ aduairt a dúirt sé ‘a shiúlaig shiúlaigh muarchuid mórchuid don domhan. Cad é an t-iongana t-ionadh muar mór é seo’ aduairt a dúirt an máirnéalach mairnéalach ‘a chnoicís-se chonaic tusa anso?’ ‘Ó is tusa is mó a shiúlaig’ shiúlaigh’ aduairt a dúirt sé, ‘is ort a théann to do iongana ionadh ’ a ínsint insint dósa domsa ar dtúis.’ ‘Do bhíomair bhíomar maidean’ maidin’ aduairt a dúirt an máirnéalach, mairnéalach, ‘isna Niaithe Niatha Thoir, agus do bhí an beiritheal beirfean agus an teas chomh muar mór an do go mbeireóch mbeireodh obh lacha lachan a dtrí neómaití nóiméid a béara gheataig gheata #?. Ba ghearr dúinn’ aduairt a dúirt sé ‘dur ‘gur chualamair’ chualamar’ aduairt a dúirt sé ‘an fiach ba bhreátha a dineamh rinneadh riamh ag teacht tríd an bhfarraige mhór. Agus ar iar dteacht air a i gcóngar dúinn do thugamair thugamar fé faoi ndear’ deara’ aduairt a dúirt sé ‘giorria ag teacht tríd an bhfarraige, bhfarraige mhór agus trí chú ’na dhiaig. dhiaidh. Ar a an lín linn sin’ aduairt a dúirt sé ‘do léim an giorria isteach i mbórd mbord árthaig árthaigh chúinn chugainn agus na trí chú ina dhiaig, dhiaidh, ní raibh ach, ach a chos ar an gclár aig ag an ngiorria’ aduairt a dúirt sé ‘nuair a dhin rinne an bhean ba bhreátha dur gur luig luigh súil peacaig peacaigh riamh don ghiorria, agus do dhin rinne trí shagart dosna do na trí chú. D’órdaig D’ordaigh an captaen’ aduairt a dúirt sé ‘isteach ina sheómra sheomra í, agus d’órdaig d’ordaigh na trí shagart do í a chuir chur amach. "Ní ragha rachaidh sí amach uaimse" aduairt a dúirt an captaen, "go dtí do go neósa n-inseoidh sibh díom cé hí féinig, féin, agus cad fá fáth go bhfuileann bhfuil sibh ar fiach ina diaig." diaidh." "Céile shagairt is ea í" aduaradar a dúradar "agus is é an prugadóireacht purgadóireacht a cuireamh cuireadh orainne, a bheith á fiach fad a bheig bheidh Dia ag cathamh caitheamh na Glóire." "Ní ragha rachaidh sí amach ar an ócáid sin leis" aduairt a dúirt an captaen. Do thóg duine dhosna do na sagairt a lámh láimh agus duairt dúirt sé leis "bí id i do ghiorria" aduairt a dúirt sé "nú "nó bí aun." ann." Do dhin rinne giorria dhi di agus do scaoil an captaen an doras as a sheómra sheomra féin í agus do léim sí amach sa bhfarraige agus do léim na trí shagart amach ina diaig diaidh agus do dhin rinne trí chú do. Sin é an t-iongana t-ionadh is mó a chnucsa chonaic mise riamh,’ aduairt a dúirt sé ‘leis an gcomharsain. gcomharsa. Cad é t’iongana-sa?’ do ionadh-sa?’ ‘An oíche a cailleamh cailleadh mo mháthair anso’ anseo’ aduairt a dúirt sé ‘ar a dá uair dhéag’ aduairt a dúirt sé ‘agus í á thórramh do tháinig triúr isteach’ aduairt a dúirt sé ‘ar chómhdheauramh, chomh-dhealramh, ar chómhaírde chomh-airde agus ar chómhdheauramh, chomh-dhealramh, ar chómhmhéid, chomh-mhéid, agus do dheigheadar chuaigh siad anún anonn go dtí an corp agus do shuig shuigh an corp aniar agus do chaighntig chaintigh an corp iad. Do chaitheadar chomh math maith le de deich neomaití nóiméid aig ag an gcorp agus do shín sí siar’ aduairt a dúirt sé ‘agus do bhuaileadar an doras amach fé faoi mar a thángadar isteach. Dheigheas Chuaigh mé go dtí tig teach an tsagairt ar maidin agus duart dúirt mé leis an sagart é, le sagart na próiste paróiste do go raus raibh mé chun í a chuir chur inniubh inniu ag ínsint insint an scéal scéil do mar a thárlaig tharla an oíche aréir. "Air sin mar ócáid" aduairt a dúirt an sagart "ní chuirfear inniubh inniu í" aduairt a dúirt sé "raghadsa "rachaidh mise go dtí an tig teach an tóirimh tórraimh anocht" aduairt a dúirt sé. Do tháinig an sagart ar an dá uair dhéag an oíche sin go dtí tig teach an tóirimh tórraimh agus ní ró-fhada rófhada a bhí sé istig istigh nuair a tháinig an triúr céanna isteach agus do dhineadar rinneadar na cliseanna cleasa céanna agus do shuig shuigh sí aniar agus do chaighntig chaintigh sí iad. Do léig léigh sé agus do léig léigh sé agus do dheigheadar chuadar an doras amach ar an slí a dhéanamh. "Cuir amáireach amárach í" duairt dúirt an sagart, aduairt a dúirt sé "ach ní fhéatadsa fhéadfaidh mise teacht sa tsochraid" aduairt a dúirt sé "caithe "caithfidh tú" aduairt a dúirt sé "glaech "glaoch ar an sagart óg" aduairt a dúirt sé "táimse ag dul" aduairt a dúirt sé "go háit eile." Do ghlaeig ghlaoigh sé ar an sagart óg agus d’íns d’inis sé an scéal don sagart óg mar a thárlaig. tharla. "Ní chuirfear inniubh inniu leis í mhuis" mhuise" aduairt a dúirt an sagart óg go dtí do go mbainheadsa mbainfidh mise adamháil admháil astu súd. siúd. Do tháinig an sagart óg roime roimh na dá uair dhéag an oíche sin agus ní ró-fhada rófhada a bhí sé istig istigh nuair a tháinig an triúr céanna isteach, agus do dheigheadar chuaigh siad anún anonn go dtí an corp agus d’eighrig d’éirigh an corp aniar. Do léig léigh an sagart óg agus do sheasaimh sheas sé ’dir idir iad ’s is an doras. Do thugadar fé faoi ag gabháilt gabháil amach agus do stadadar aríst arís i lár an tí agus do léig léigh sé arís. "Cad leis" aduair a dúirt sé, leis na daoine "gur "ar deaurach dealraitheach iad so seo anois?" "Is "le lae óga iad." "Cad leis gur ar deaurach dealraitheach iad anois" aduairt a dúirt sé, nuair a léig léigh sé an tarna dara huair. "Is deauraitheach dealraitheach le trí cín cinn do chearca iad" adúradar. dúirt siad. Do léig léigh sé arís an tríú huair. "Cad leis gur ar deaurach dealraitheach anois iad?" aduairt a dúirt sé. "Is deaurach dealraitheach le trí chuil iad" aduairt a dúirt na daoine. "Níor "Ní dhin dhearna cuil aen aon díobháil riamh" aduairt a dúirt an sagart "do chomáin thiomáin ina splauncacha splancacha ina trí chuil iad amach an similé." simléar." "Cuir anois amáireach amárach í" aduairt a dúirt an sagart. "Tá a hanam agamsa" aduairt a dúirt sé "agus tá a corp aig ag an ndial". ndiabhal". Sin é an scéal atá air sin.